Gesjiedenis 1

Voordat de carnavalsvereniging de Bokkeriejers werd opgericht is er een tijd geweest dat er niet veel carnaval gevierd werd in ons dorp. Dit was vooral het geval in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog. Deze carnavalsloze periode heeft geduurd tot 1956, toen een aantal mensen in ons dorp toch vonden dat er carnaval gevierd moest worden. Diverse personen zijn toen gestart met een carnavalsvereniging, die ze betaalde uit eigen kosten. Hier werkten o.a. aan mee: Bakker, Moors, Geuyen, Seevens, Kessels, Bogie en Veuskens. Er werd een witte bok getimmert in de splinternieuwe werkplaats van Veuskens en carnavalsmutsen aangeschaft (afkomstig van Maastricht). …n ze hadden al meer dan 200 kaartjes verkocht voor de dansavond in de Piuszaal. 
Gelukkig bestaat de bokkekop van de scepter van de prins nog en die is ook gefotografeerd.

   
De bokkekop van de scepter van de prins (1947)

   
Oude carnavalsmuts van Veuskens, gebruikt in dezelfde tijd als de bokkekop

 

Gesjiedenis 2

TŲsse 1730 en 1795 opereerdje in beide Limburgse – toendertiťd “De Landen van Overmaeze “ geneumdj – versjillende rouvers-bendes. In dŤ tiÍd woorte ze plundjeraars, nachtdeeve of kneevelaars geneumdj. Biej nacht en Úntie euverveele dees bendes kerke, kloeŽsters en boorehoeves. Un bende bestÚng oet 40 tot soms waal 100 leeje. De meiste leeje woore allemoal hieŽl errem errebeijers of booreminse, mer auch minse van stiel zoeŽas kleijermaekers, sjoŲnmaekers, kappers, vilders en herbergiers. Ze stonge Únger leijershap van eine Kapteijn.
Deeze Kapteijn deej auch alle veurbereijinge. Om lid te waere van dees plunderbendes most de “goddelooze eed’ aafgelagtj waere: “Ich zwŤŤr God aaf en de duivel aan”. De noeweling most dan un kruŻsbieŽldj of un MariabieŽldj vertrappe en met eige blood woort d’r as volwaardig lid ingesjreeve.

Euvervalle vÚnje altiŽd plaats biej boŰre of kerreke en instŤllinge diej riek woore en dus good get koste misse. Un bendelid mocht auch noeŽts veur zien eige plundere en stŤŤle. De buit mÚst altiŽd gedeiltj waere Únger de bendeleeje en de erremste minse diej ut ha‚rd vandoon haaje. Laater woore d’r auch leeje biÍj, diej ut neet zoeŽ nauw noome en veur eige gewin plunderdje. As d’r bendeleeje woorte opgepaktj door de Drossaards (soort Plies van toen), woorte ze gefoltertj Úm ze tot spraeke te dwinge.
De tortuur of pienbŗnk bestÚng oet: doemsjroťve, tortuursteufke (martelwerktuŻg in’e vorm van unne stool met  sjerrepe pin, de Spaanse Steevel (steevele met pinne aan’e ziekantje diej noa binne gehaudj woorte), de Wipgalg (ophange aan’e henj op’e rÚgk, met nog ekstraa gewichte) en ut rekke (op un to‚fel vastmaake en dan oetrein trŤkke). Eine echte BÚkkeriejer, die aan zien aafgelagdje eed volduit, zal noeŽts bekinne en woort dan auch meistŗl tot de doeŽd gemarteldj of opgehange aan’e galg.

Legende van'e BÚkkeriejers

De bendes pleegdje euvervalle door hieŽl Belsj en Nederlands Limburg. Ut gebeurdje gereegeldj, det d’r in eine nacht op versjillendje plaatse euvervalle gepleegtj woorte, diej op groŽte aafstŗndj van dein-danger aaflooge. Wiej waas det toch meugelek, det diej men zoeŽ snel van’e ein noa de angere plaats koste koome? In de tiŽd dachte de minse dan auch, det de bendes op buk (ut bieŽst van’e duŁvel) door de locht vlooge van’e ein plaats noa de anger. Vandoa Ťs de naam “De BÚkkeriejers” ontstange. Ein anger verkloaring veur de naam is, det biej de eedaaflŤgging eine Zilvere BÚk op’e to‚fel stÚng.

De BÚkkeriejers en Tungelder

RoŰndj 1750 waas in Bree un bekindje bende. Dees stÚng Únger leijing van Kaptein Nolke van Gelaen (Nolke van de Wal). Deeze wašs as 17 joarige al eine echte BÚkkeriejer biej “de bende van Gelaen Únger leijing van ziŤn vaader. Toen de bende verro‚je woort Ťs t’r gevluchtj noa Ophoove. Zien broor Naard is opgepaktj en 2 waeke laater opgehange. Wat laater ging Nol noa Bree, woeŽ d’r introuwdje biej herberg “De Kouter”. HiÍj ontstÚng de beruchste en meist gevreesdje bende oet Belsj-Limburg Únger zien leidersjap.

D’n ieŽrste euverval waas op un rieke weduwe van’e brouwer en dees streŤk leeverdje 50000 goudstŲkke op. Binne 3 joar gruudje de bende oet tot 40 leeje woeŽ Únger auch Nolke’s vrouw Barbertje en nog 3 anger vrollie. Deez Vrollie woore zeeker neet de minste in’e groep. Noa etteleke joare van rauve en plundjere woorte Nolke en nog 5 van zien kopstŲkke opgepaktj noa eine mislŰkdje euverval. De euverige bendeleeje beraamdje zellefs eine inbraak in’e gevangenis, woeŽ de 6 kopstŲkke opgesloote zoote, om ze vriŤj de kriÍge. OfzjoeŽn alles perfekt waas geregeldj mislŰkdje dit en woorte d’r nog 12 BÚkkeriejers opgepaktj.

De bende zaat noŽ ongevieŽr hieŽlemoal in’e kťlder van’ e gevangenis. Drossaard Jan Mathijs Clercx woeÍj –koste waat kostj- de bende oetroeje en probeerdje Únger tortuur bekintjenis aaf te dwinge. Dit lŲkdje biej ein lid, mer de rest heel zich aan’e “eedbelofte” diej ze aafgelagtj haaje. Door dees bekintjenis woorte nog 3 leeje opgepaktj en alle woorte veroordeiltj tot de galg. De verro‚jer dŤ vriendje mŤt de dochter van unne Drossaard kreeg graasie en most vluchte. HŤ laefdje wieter onger unne angere naam en werrekdje op un kastieŽl in KŤŤsing. Nolke woort noa de galg gebrachtj en kreeg nog ein k‚ns Úm zich te bekieŽre door ut kruŁs te kusse, mer hŤ vertrapdje ut. HŤ woort opgehange en zien lichaam bleef 7 daag aan’e galg hange veur raavevoor en om de minse te waarsjuuwe wat det de gevollege zeŽn aase as BÚkkeriejer weurst opgepaktj.

Barbertje vluchdje noa de oppakking van Nolke met zoon Jan noa Neeroetere. Ze laefdje doa Únger de naam Anna en Jan Teeuwen. Jan haaj gezwoore de doeŽd van zien vaader te wreeke en sloot zich aan biej de bende van Nerroetere woeŽ hŤ al drek as 18 joarige Kapteijn woort. De listige streŽk van zien vaader zoote hum auch in ut blood en zien bende pleegdje vŲl gewaagdje euvervalle woeŽbiÍj ze auch gereegeldj mÚste vluchte. Ze pleegdje zellefs oeŽts 3 euvervalle op boerderieje in eine nacht. Drossaard Clercx woort beneumtj tot Luitenant Drossaard van ut ambt Stokkum en woeŽj d’r alles aan doŲn Úm de bende op te ruume.
De bende van Neeroeteren ging saamewerreke met de bende van Maaseik, diej Únger leijing van Philip Mertens stÚng. Tiedes un vergaadering biej deeze Kapteijn woort d’r eine inval gedošn en inkele woorte opgepaktj. Kapteijn Mertens kost Úntsnappe mer woort herkintj en most dus vluchte. Oeteindelek woort d’r opgepaktj in Antjwerpe en op 21 september 1793 oopebaar geradbraaktj en gewurgdj op’e groeŽte merretj.

Jantje van de Wal kreeg ut leijersjap van beide bendes en is drossaard Clercx steeds te slum aaf. Ze beraame unne moord op Clercx, mer diej mislŲktj. Toen woort de vriendin van Jan, Leentje, omgesjooldj tot barbier en kriegtj van Jan de opdracht om Clercx tiedes ut sjŤŤre de hals door te snieje. Mer Leentje vermoordj de verkieŽrdje: ut waas eine boode die Leentje kwaam oethuere. ZoeŽdoondje woorte d’r vŲl bendeleeje opgepaktj en dooke Jan en Leentje Únger biej un bendelid in Maaseik. Leentje woort laater toch opgepaktj en opgehange op Siemkesheuvel aan’e randj van Maaseik. Jan, dŤ belooftj haaj zich te vreeke, prbeerdje nog us de Drossaard van ut laeve te beraŁve, mer auch dit ging weer mis. Op ut nipperke kost Jan gewÚndj nog de Maas euverstťŤke en vluchdje richting Nederlands Limburg.

IeŽrst zocht hŤ Úngerduikplaatse in’e buurt van Gelaen, mer oeteindelek is d’r op un geheimzinnige meneer terecht gekoome in eine herberg in os Tungelder. Doa heet d’r zich hieŽl stillekes gehoaje, mer omdet d’r in ut deepste geheim waarsjienlek nog mieŽ ooperaasies heet beraamdj, kreeg hŤ de biejnaam “De Zwarte Kapteijn”. HŤ is noeŽts gepaktj. De herberg waas gelaege in de buurt “ut Teurke” en de inmiddels verdweene herberg is sins de tiŽd, in’e volksmoŰndj genaamdj: “biej de Kapteijn”.


Ut bieŽldj van'e legende van' e Bokkeriejers steit op ut Barbaraplein midden in Tungelder.
Teeves kense doa auch nog eine kieŽr de legende leeze.

Verder nieuws:

Geheimzinnige tekens...
Verder heeft de Dorpsraad op diverse plaatsen in Stramproy geheimzinnige tekens op de trottoirs ontdekt. Deze stonden vooral bij roemruchte voormalige inwoners van Tungelroy, die nu wonen in Stramproy. In het duister van de avond werden deze tekens aangebracht, door brede stoere mannen, die met een hogedruk spuit en een sjabloon op vernoemde adressen aan de slag gingen. Wie weet wat hier gaande is ? Zijn de Bokkerijders wedergekeerd, om bij nacht en ontij hun slag te slaan ???
(
Bericht dorpsraad Stramproy d.d. ma 31-10-2011)